Εκτοξεύτηκε ο «Ακατσούκι»

Ο πύραυλος Η-ΙΙΑ εκτοξεύτηκε από το διαστημικό κέντρο Τανεγκασίμα στη νοτιοδυτική Ιαπωνία

Ιαπωνικός πύραυλος που εκτοξεύτηκε τα ξημερώματα της Παρασκευής απελευθέρωσε ένα σκάφος που θα τεθεί σε τροχιά γύρω από την Αφροδίτη για να μελετήσει το καυτό, εφιαλτικό κλίμα της, καθώς και ένα πειραματικό «ηλιακό ιστιοφόρο» που κινείται με τη δύναμη του φωτός.

Ο δορυφόρος Ακατσούκι («Χαραυγή» στα ιαπωνικά) θα φτάσει στον προορισμό του το Δεκέμβριο και, σε συνδυασμό με τον ευρωπαϊκό δορυφόρο Venus Express που βρίσκεται ήδη εκεί, θα εξετάσει γιατί ο γειτονικός πλανήτης είναι τόσο διαφορετικός από τη Γη, παρόλο που έχει σχεδόν το ίδιο μέγεθος.

Το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα του πλανήτη δημιουργεί ένα ακραίο φαινόμενο θερμοκηπίου με επιφανειακές θερμοκρασίες γύρω στους 450 βαθμούς Κελσίου. Η ατμοσφαιρική πίεση είναι 90 φορές μεγαλύτερη από ό,τι στη Γη και ο ουρανός είναι μόνιμα σκοτεινός λόγω των πυκνών σύννεφων που βρέχουν θειικό οξύ.

Η αποστολή Ακατσούκι είναι εξοπλισμένη με πέντε κάμερες που βλέπουν στο υπέρυθρο και το υπεριώδες τμήμα του φάσματος ώστε να μπορούν έτσι να κοιτάξουν μέσα από τα πυκνά, αδιαφανή σύννεφα. Θα μπορούσε έτσι να ανιχνεύσει ενδείξεις ηφαιστειακής δραστηριότητας, να καταγράψει κεραυνούς και να εξηγήσει τους μυστηριώδεις ανέμους που πνέουν σε ύψος 60 χλμ με ταχύτητα εκατοντάδων χιλιομέτρων ανά ώρα.

Ίκαρος

Εκτός από τον Ακατσούκι, ο πύραυλος Η-ΙΙΑ που εκτοξεύτηκε από το διαστημικό κέντρο του Τανεγκασίμα απελευθέρωσε και τέσσερα δευτερεύοντα φορτία.

Ένα από αυτά είναι το σκάφος Ίκαρος, το οποίο θα δοκιμάσει την πρωτοποριακή τεχνολογία του ηλιακού ιστίου. Ο Ίκαρος ξεδίπλωσε στο Διάστημα μια τετράγωνη μεμβράνη με πλευρά 14 μέτρων, η οποία είναι πιο λεπτή και από μια ανθρώπινη τρίχα. Αυτό το «ιστίο» θα προωθεί το σκάφος εκμεταλλευόμενη δύο δυνάμεις: Η πρώτη είναι η λεγόμενη «πίεση ακτινοβολίας», δηλαδή η πίεση που ασκούν τα φωτόνια της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας (τα φωτόνια δεν έχουν μάζα, παραδόξως όμως έχουν ορμή. Η δεύτερη δύναμη είναι η πίεση που ασκεί στο ιστίο ο ηλιακός άνεμος, δηλαδή το συνεχές ρεύμα φορτισμένων σωματιδίων που ρέει από τον Ήλιο προς το εξώτερο διάστημα.

Στο απώτερο μέλλον η τεχνολογία των ηλιακών ιστίων, η οποία μέχρι σήμερα έχει δοκιμαστεί μόνο σε γήινη τροχιά, θα μπορούσε να επιτρέψει ανέξοδα και γρήγορα διαπλανητικά ταξίδια, ελπίζουν οι Ιάπωνες μηχανικοί.

Στο πρωτοποριακό ταξίδι του, ο Ίκαρος θα κινηθεί κι αυτός προς την Αφροδίτη.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από Associated Press

Δυσεξήγητες εκρήξεις-Νέα κατηγορία σουπερνόβα ενδέχεται να ανακάλυψαν οι αστρονόμοι

Τα σουπερνόβα είναι εκρήξεις γερασμένων άστρων που καταρρέουν κάτω από το ίδιο το βάρος τους (φωτ. αρχείου)

Λονδίνο Τελικά δεν υπάρχουν μόνο δύο τρόποι να ανατιναχθεί ένα άστρο στον ουρανό, εκτιμούν διεθνείς ερευνητικές ομάδες. Πιστεύουν ότι ανακάλυψαν μια τρίτη, πιο αμυδρή μορφή υπερκαινοφανούς αστέρα, η οποία μάλιστα θα μπορούσε να εξηγήσει τις μεγάλες ποσότητες ασβεστίου που υπάρχουν στο Σύμπαν. «Ανακαλύπτουμε παράξενα σουπερνόβα που ίσως αντιστοιχούν σε διαφορετικούς μηχανισμούς συγκριτικά με τους δύο καλά γνωστούς τύπους, ή απλά θα μπορούσαν να είναι παραλλαγές στο ίδιο θέμα» σχολίασε στο AFP ο Αλεξ Φιλιπένκο του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Μέρκλεϊ. Ο Φιλιπένκο είναι μέλος μιας από τις δύο διεθνείς ομάδες που δημοσιεύουν τις παρατηρήσεις τους στο περιοδικό Nature της Παρασκευής. Σήμερα, οι υπερκαινοφανείς αστέρες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Τα σουπερνόβα Τύπου Ιa πιστεύεται ότι προέρχονται από λευκούς νάνους (μικρά άστρα με μάζα αντίστοιχη με του Ήλιου) οι οποίοι απορροφούν υλικό από ένα παρόμοιο άστρο που κινείται γύρω τους. Όταν απορροφήσουν υπερβολικά πολλή μάζα, εκρήγνυνται κάτω από την ίδια τους τη βαρύτητα χωρίς να αφήνουν τίποτα πίσω τους. Στο κρίσιμο σημείο της έκρηξης, ο πυρήνας οξυγόνου και άνθρακα του άστρου καταρρέει και δημιουργεί μια θερμοπυρηνική έκρηξη τόσο λαμπρή που μπορεί να κάνει ολόκληρο το γαλαξία να ωχριά σε φωτεινότητα. Η δεύτερη κατηγορία, γνωστή ως Τύπος ΙΙ (ή Τύπος Ib ή Ic) αφορά πολύ μεγαλύτερα, νεαρά άστρα, τα οποία καταρρέουν υπό το βάρος τους και μετατρέπονται σε μαύρες τρύπες ή άστρα νετρονίων. Το 2005, όμως, οι αστρονόμοι κατέγραψαν δύο εκρήξεις αστέρων, τις SN 2005cz και SN 2005E, που δεν φαίνεται να ταιριάζουν με τις γνωστές κατηγορίες υπερκαινοφανών. Όπως οι εκρήξεις Τύπου Ιa, η έκρηξη SN 2005E φαινόταν να προέρχεται από λευκούς νάνους. Όμως οι τεράστιες ποσότητες ασβεστίου και τιτανίου που απελευθέρωσε ήταν ενδεικτικές μιας θερμοπρηνικής έκρηξης με ήλιο, αντί με οξυγόνο και άνθρακα όπως στον Τύπο Ιa. Ταυτόχρονα, η ποσότητα του υλικού που εκτινάχθηκε και το περιβάλλον στο οποίο εμφανίστηκε η έκρηξη δεν ταιριάζουν ούτε με τον Τύπο ΙΙ. Μία από τις δύο ερευνητικές ομάδες εκτιμά ότι το σουπερνόβα SN 2005E πιθανότατα αντιστοιχεί σε νέα κατηγορία, ενώ η δεύτερη ομάδα θεωρεί πιθανότερο να πρόκειται για παραλλαγή των γνωστών τύπων, η οποία αφορά λευκούς νάνους που αποτελούνται κυρίως από ήλιο, αντί από υδρογόνο. Σε κάθε περίπτωση, η καταγραφή των δύο ασυνήθιστων σουπερνόβα θα μπορούσε να εξηγήσει ένα μυστήριο που απασχολεί εδώ και χρόνια τους αστρονόμους: πού βρέθηκε τόσο ασβέστιο στο σύμπαν; Όπως όλα τα βαρύτερα στοιχεία, το ασβέστιο που υπάρχει στα οστά μας προήλθε από εκρήξεις αρχαίων υπερκαινοφανών. Όμως οι γνωστές κατηγορίες σουπερνόβα δεν παράγουν αρκετό ασβέστιο για να εξηγήσουν τη συγκέντρωση αυτού του στοιχείου στο Σύμπαν. Οι ερευνητές υπολογίζουν τώρα ότι το μισό από το υλικό που απελευθέρωσε το  SN 2005E ήταν ασβέστιο που δημιουργήθηκε στον πυρήνα τους. Αυτό σημαίνει ότι δύο τέτοιες εκρήξεις ανά αιώνα θα ήταν αρκετές για να παράγουν το ασβέστιο που υπάρχει στον δικό μας Γαλαξία. Newsroom ΔΟΛ

Ρεκόρ επιβίωσης στον Αρη για το ρομπότ Opportunity της NASA

ΑΠΕ

Το Opportunity και το πανομοιότυπο Spirit έφτασαν στον Αρη το 2004 για μια αποστολή τριών μηνών Ο ρομποτικός γεωλόγος Οpportunity έκλεψε το ρεκόρ της πιο μακρόχρονης αποστολής στην εχθρική επιφάνεια του Αρη που κατείχε μέχρι σήμερα η αποστολή Viking 1 της δεκαετίας του 1970, ανακοίνωσε ενθουσιασμένη η NASA. Η στατική εξερευνητική συσκευή του Viking 1 λειτούργησε στον Κόκκινο Πλανήτη για έξι (γήινα) χρόνια και 116 ημέρες. To ρεκόρ καταρρίφθηκε την Πέμπτη 20 Μαΐου από το Opportunity, το οποίο προσεδαφίστηκε το 2004 για μια αποστολή που επρόκειτο να διαρκέσει μόλις 90 ημέρες. Περισσότερο από έξι χρόνια αργότερα, το ακούραστο ρομπότ συνεχίζει ακάθεκτο, έχοντας διανύσει σχεδόν 30 χιλιόμετρα στον ξερό, παγωμένο πλανήτη. Τρεις εβδομάδες νωρίτερα από το Opportunity είχε φτάσει στον Αρη το πανομοιότυπο ρομπότ Spirit, το οποίο όμως σταμάτησε να επικοινωνεί με τη Γη στις 22 Μαρτίου και δεν αποκλείεται να έχει πεθάνει οριστικά. Το ρομπότ έμεινε κουτσό από βλάβες σε δύο από τους έξι τροχούς του και απέτυχε να στρέψει τους ηλιακούς συλλέκτες του προς τον αμυδρό χειμωνιάτικο ήλιο. Αν τελικά ξυπνήσει το επόμενο διάστημα, θα κατακτήσει και το ρεκόρ. Στα έξι χρόνια της αποστολής τους, τα δίδυμα ρομπότ προσέφεραν πειστικές ενδείξεις για το υγρό παρελθόν του Αρη, όταν μεγάλες λίμνες και θάλασσες κάλυπταν μεγάλο μέρος της επιφάνειάς του. Ο ερευνητής Ρέι Αρβιντσον του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον, ο οποίος συμμετείχε τόσο στην αποστολή των δίδυμων ρομπότ όσο και στις αποστολές Viking, δήλωσε έκπληκτος με το κατόρθωμα του Opportunity. «Δεν πίστευα ότι θα έβλεπα κάτι τέτοιο όσο ζω» σχολίασε.. Το πρόγραμμα Viking, που ξεκίνησε το 1975, περιλάμβανε δύο σκάφη που τέθηκαν σε τροχιά γύρω από τον Αρη καθώς και δύο συσκευές προσεδάφισης. Το Viking Lander 1 ήταν η πρώτη αποστολή που έφτασε στην επιφάνεια του Αρη -άγγιξε το εξωγήινο έδαφος στις 20 Ιουλίου 1976 και συνέχισε να λειτουργεί μέχρι τις 13 Νοεμβρίου 1982. Το Viking Lander 2 έφτασε στον Αρη λίγο αργότερα αλλά λειτούργησε μόνο για 3 χρόνια και 221 ημέρες μέχρι να εξαντληθούν οι μπαταρίες. Το Viking 1 θα μπορούσε να έχει επιζήσει ακόμα περισσότερο αν δεν είχε συμβεί ένα ανθρώπινο λάθος: Η NASA το απενεργοποίησε κατά λάθος το 1982 και δεν κατάφερε ποτέ να το επαναφέρει. Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από Associated Press

Νέες εικόνες της πεδιάδας Meridiani Planum δείχνουν αποθέσεις ηφαιστειακής στάχτης

Η Γη δεν είναι το μόνο μέρος που βλέπουμε ηφαιστειακή τέφρα αυτές τις μέρες. Νέες έγχρωμες εικόνες υψηλής ανάλυσης της πεδιάδας Meridiani Planum του Άρη – η γειτονιά του ρόβερ Opportunity -  που μας έστειλε το τροχιακό διαστημόπλοιο Mars Express της ESA , παρουσιάζει ενδείξεις ηφαιστειακής τέφρας σε ένα μικρό κρατήρα που δημιουργήθηκε από σύγκρουση με μετεωρίτες, πλάτους περίπου 50 km. Η αερόφερτη σκοτεινή ύλη μας προσφέρει επίσης ενδείξεις για την κατεύθυνση του ανέμου στην περιοχή αυτή του Άρη. Οι εικόνες αυτές είναι όντως εκπληκτικές, ιδίως εκείνες με τις μεγάλες αναλύσεις (κάντε κλικ σε κάθε εικόνα για να δείτε τον Άρη από πολύ κοντά).

    Άποψη από το τροχιακό διαστημόπλοιο Mars Express της πεδιάδας Meridiani Planum 

Ο Άρης ενώ έχει περίπου το ήμισυ μόνο του μεγέθους της Γης, έχει πολλά ηφαίστεια μεγαλύτερα από οποιοδήποτε ηφαίστειο έχουμε εδώ στο πλανήτη μας. Τα πιο μεγάλα ηφαίστεια βρίσκονται σε τεράστιους τρούλους στις περιοχές Tharsis και Elysium. Το Ισημερινό Πλάτωμα ή Meridiani Planum βρίσκεται κοντά στο Tharsis, και είναι μια μεγάλη πεδιάδα στο βόρειο άκρο των νότιων υψιπέδων του Άρη.

Τα πιο σκληρά υλικά και πιο ανθεκτικά υλικά στην πάνω εικόνα είναι τα σκούρα.μικρά αναχώματα. Το μαλακότερο υλικό γύρω τους έχει διαβρωθεί και έχει απομακρυνθεί με την έκρηξη από τον κρατήρα με βορειοανατολική ανέμους. Τώρα βρίσκεται έξω από τον κρατήρα, σχηματίζοντας σκοτεινές ραβδώσεις στο κάτω αριστερό μέρος της εικόνας.

Ο σκοτεινός  αυτός κρατήρας είναι κοντά στον Ισημερινό του Άρη, και από τις αρχές αυτός ο χώρος επιλέχθηκε ως κεντρικό σημείο αναφοράς για τις γεωγραφικές συντεταγμένες του Άρη, οπότε ο πρώτος μεσημβρινός του Άρη ξεκινάει από εδώ. Εξ ου και η ονομασία "Ισημερινός” (Meridiani). Το Meridiani Planum έχει μια έκταση 127 επί 63 χιλιόμετρα και έτσι καλύπτει μια έκταση περίπου 8.000 τ. χλμ.

Προοπτική του Meridiani Planum

Τρεις κρατήρες εκτείνονται σε όλο το Ισημερινό Πλάτωμα (Meridiani Planum)  όπως φαίνεται στην κάτω εικόνα. Το πλησιέστερο είναι ένας παλιός κρατήρας, σχεδόν ‘φαγωμένος’. Έχει μήκος  34 χιλιόμετρα. Ο δεύτερος καλύπτεται από σκούρο υλικό, το πιο πιθανό να είναι μια ουσία που μοιάζει με ηφαιστειακή τέφρα. Είναι 50 χιλιόμετρα πλατύς. Ο τρίτος κρατήρας, ο πιο απόμακρος, είναι μικρότερος με πλάτος 15 χλμ. Και αυτός διαθέτει ένα σκοτεινό πάτωμα, ίσως επειδή κάποιο υλικό από τον μεγαλύτερο κρατήρα έχει μεταφερθεί από τον άνεμο και έχει εγκατασταθεί στον μικρότερο.

Τρεις κρατήρες εκτείνονται σε όλο το Ισημερινό Πλάτωμα (Meridiani Planum)

Πηγή: UniverseToDay

Tελευταία αποστολή για το Atlantis

Το Atlantis εκτοξεύεται από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ για το τελευταίο του ταξίδι Το διαστημικό λεωφορείο Atlantis εκτοξεύτηκε το βράδυ της Παρασκευής για το τελευταίο ταξίδι της 25ετούς καριέρας του, μια αποστολή ανεφοδιασμού στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η 32η αποστολή του Atlantis, το οποίο πραγματοποίησε την παρθενική του εκτόξευση το 1985, μεταφέρει έξι αστροναύτες στο πολυεθνικό τροχιακό εργαστήριο και θα παραδώσει 12 τόνους προμηθειών και εξοπλισμού, μεταξύ άλλων ένα ρωσικό μίνι εργαστήριο για επιστημονικά πειράματα. Το διαστημικό λεωφορείο εκτοξεύτηκε στις 21:20 το βράδυ της Παρασκευής (ώρα Ελλάδος) από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα. Μόνο δύο ακόμα αποστολές διαστημικού λεωφορείου απομένουν πριν ο γερασμένος στόλος της NASA αποσυρθεί οριστικά αργότερα φέτος. Μετά το τελευταίο ταξίδι επιστροφής στη Γη, το Atlantis, το Endeavoυr και το Discovery θα μεταφερθούν σε μουσεία. Τα επόμενα χρόνια η NASA θα βασίζεται στα ρωσικά Soyuz για τη μεταφορά αστροναυτών στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Όπως αποφάσισε τελικά η κυβέρνηση Ομπάμα, οι αμερικανικές αποστολές από και προς τον σταθμό θα ανατεθούν τελικά σε ιδιωτικές εταιρείες. Η κάψουλα Orion που αναπτύσσει η NASA δεν θα χρησιμοποιηθεί τελικά για αποστολές στη Σελήνη, όπως σχεδίαζε ο τέως Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους, αλλά θα μετατραπεί σε όχημα διαφυγής για το πλήρωμα του διεθνούς σταθμού. Παραμένει άγνωστο πότε οι ΗΠΑ θα αναπτύξουν νέο σκάφος για αποστολές πέρα από τη χαμηλή γήινη τροχιά. Ο Ομπάμα πάντως έθεσε ως απώτερο στόχο μια επανδρωμένη αποστολή στην τροχιά του Αρη μέσα στις επόμενες τρεις δεκαετίες. Newsroom ΔΟΛ

Σύλλογος Φίλων Αστρονομίας Ανατολικής Μακεδονίας ΣΦΑΑΜ

Σύλλογος  Φίλων  Αστρονομίας Ανατολικής  Μακεδονίας,  ιδρύθηκε το 2010 και  έχει έδρα του την  Καβάλα.       
Σκοπός του  συλλόγου  είναι  η  διάδοση  της  Ερασιτεχνικής  Αστρονομίας  στην Ανατολική  Μακεδονία,  αλλά  και  στην  υπόλοιπη  Ελλάδα  όπου  υπάρχουν  ενδιαφερόμενοι  φίλοι.

Για  το  σκοπό  αυτό  οργανώνουμε  ομιλίες  και  σεμινάρια  σχετικά  με  την  παρατήρηση  του  ουρανού  και το  παρατηρησιακό  εξοπλισμό,  νυχτερινές  εξορμήσεις  για αστροπαρατήρηση,  εκθέσεις  αστροφωτογράφησης  και  πλήθος  άλλων
εκδηλώσεων  πάντα  με  γνώμονα  την  αγάπη  μας  για  την  αστρονομία  και  το διάστημα!
Σας  προσκαλούμε  να  γνωρίσετε  μαζί μας  το  μαγικό  ουρανό  της  νύχτας,να  τον  εξερευνήσουμε,  να  τον  αγαπήσουμε  και  να  διαπιστώσετε  πόσο  απέραντος  μπορεί  να  γίνει  ο  περιορισμένος  ορίζοντάς  μας!!!

Διάβαση του ISS μπροστά απο τον Κρόνο

Για τους φίλους μας στη Θεσσαλονίκη. :)
Στις 6/5/2010 21:22 ώρα Ελλάδας έχουμε ακόμη μια ευκαιρία να δούμε τον ISS μπροστά από τον Κρόνο.
Ετοιμάστε τις κάμερες!