Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2009

Ο μαγνητισμός βοηθά τη βαρύτητα στη δημιουργία των άστρων

Τα μαγνητικά πεδία παίζουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο στο σχηματισμό ενός άστρου από όσο προηγουμένως νομίζαμε. Η απλή εικόνα που έχουμε για τον σχηματισμό ενός άστρου μέσα στα τεράστια νέφη της σκόνης και των αερίων που υπάρχουν διάχυτα στο σύμπαν, είναι αυτά να συγκρούονται λόγω της βαρύτητας και να γίνονται ολοένα πυκνότερα και θερμότερα μέχρι να ξεκινήσει η πυρηνική σύντηξη. Στην πραγματικότητα κι άλλες δυνάμεις εκτός της βαρύτητας παίζουν ρόλο στη γέννηση των άστρων.

stars_formation

Νέες έρευνες δείχνουν ότι κάποια κοσμικά μαγνητικά πεδία παίζουν ένα πολύ σπουδαίο ρόλο. Αν η θεωρία αυτή επαληθευτεί, τότε θα λύσει ένα μακρόχρονο μυστήριο σχετικά με τη διαδικασία σχηματισμού των άστρων, γιατί οι αστρονόμοι, εδώ και καιρό, διαφωνούν σχετικά με τον τρόπο που τα άστρα προκύπτουν από τα νεφελώματα της σκόνης και των αερίων.

Ένα μοριακό νέφος είναι ένα νέφος αερίων που δρα σαν ένα αστρικό βρεφοκομείο. Όταν ένα τέτοιο νέφος συμπιέζεται μόνο ένα μικρό τμήμα του υλικού του νεφελώματος σχηματίζει άστρα, Και οι επιστήμονες δεν ξέρουν το γιατί; Δηλαδή, αναρωτιούνται γιατί τα γιγάντια νέφη, διαμέτρου χιλιάδων ετών φωτός, δεν «καταρρέουν» πλήρως λόγω της βαρύτητας για να σχηματίσουν σούπερ-άστρα. Άρα κάποια άλλη δύναμη αντισταθμίζει τη βαρύτητα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων.

Η βαρύτητα ευνοεί το σχηματισμό των άστρων αναγκάζοντας το υλικό να συσσωρευτεί μαζί, ως εκ τούτου κάποια επιπλέον δύναμη πρέπει να παρεμποδίζει αυτή την διαδικασία. Τα μαγνητικά πεδία και οι αναταράξεις είναι οι δύο μεγαλύτεροι υποψήφιοι γι’ αυτό το ζήτημα. (Ένα μαγνητικό πεδίο παράγεται από την κίνηση των ηλεκτρικών φορτίων. Τα άστρα και οι περισσότεροι πλανήτες, συμπεριλαμβανομένης και της Γης, παρουσιάζουν ένα μαγνητικά πεδία). Τα μαγνητικά πεδία αναγκάζουν το αέριο να βρίσκεται σε ‘κανάλια΄, γεγονός που καθιστά δύσκολο να σύρεται το αέριο από όλες τις κατευθύνσεις προς ένα σημείο, ενώ οι αναταράξεις ανακατεύουν το αέριο και προκαλείται μία προς τα έξω πίεση που αντιδρά στην βαρύτητα.

Οι αναταράξεις των αερίων μέσα στα νεφελώματα διαταράσσουν την ομοιομορφία τους και επιτρέπουν στη βαρύτητα να έλκει την αραιή ύλη σε πυκνότερες συσσωματώσεις, οι οποίες τελικά θα συμπιεστούν περαιτέρω, ώσπου να πάρουν την τελική μορφή των άστρων, χωρίς να χρειάζεται καθόλου η βοήθεια του μαγνητισμού.

Από την άλλη τα νέφη της σκόνης και των αερίων είναι υπερβολικά διάχυτα, για να μπορέσει μόνη της η βαρύτητα να τα μετατρέψει σε τόσο μεγάλα ουράνια σώματα όπως τα άστρα, συνεπώς ο μαγνητισμός πρέπει να παίζει ρόλο.

Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή η κίνηση των φορτισμένων ατόμων στα νεφελώματα σχηματίζει ένα μαγνητικό πεδίο που αμβλύνει τις αναταράξεις εντός των νεφών και αντισταθμίζει εν μέρει την ελκτική δύναμη της βαρύτητας. Όπως το γήινο μαγνητικό πεδίο εμποδίζει τα σωματίδια του ηλιακού ανέμου να προσκρούσουν στον πλανήτη μας, έτσι και ο μαγνητισμός στα νεφελώματα ρυθμίζει την μερική – και όχι ολική – βαρυτική κατάρρευσή τους σε άστρα. Το πρόβλημα όμως είναι ότι τα νέφη είναι τόσο μακρινά που δεν παρατηρηθούν με μεγάλη λεπτομέρεια, με συνέπεια το μεγαλύτερο μέρος της εργασίας των επιστημόνων σε αυτό τον τομέα, μέχρι σήμερα, να είναι θεωρητικό και να μην μπορεί να αποδειχτεί εμπειρικά.

“Η σχετική σημασία των μαγνητικών πεδίων έναντι των αναταράξεων είναι ένα θέμα μεγάλης συζήτησης", δήλωσε ο αστρονόμος Hua-bai Li του Κέντρου Αστροφυσικής στο Χάρβαρντ. “Η ανακάλυψη μας χρησιμεύει ως η πρώτη παρατηρησιακή δέσμευση για το θέμα αυτό."

Ο Li και η ομάδα του μελέτησε 25 πυκνά σμήνη, ή πυρήνες νεφελωμάτων, που το καθένα είναι διαμέτρου περίπου ένα έτος φωτός. Οι πυρήνες, που δρουν ως σπόροι από τους οποίους σχηματίζονται τα αστέρια, βρίσκονταν μέσα σε μοριακό νέφη σε απόσταση 6.500 ετών φωτός από τη Γη.

Οι ερευνητές μελέτησαν πολωμένο φως (ως γνωστόν έχει ένα ηλεκτρικό και ένα μαγνητικό ορισμένης διεύθυνσης). Από την πόλωση, οι ερευνητές μέτρησαν τα μαγνητικά πεδία μέσα σε κάθε πυρήνα του νέφους και τα σύγκριναν με τα πεδία στα περιβάλλοντα ισχνά νέφη.

Στις περισσότερες περιπτώσεις το πολωμένο φως από τα πυκνότερα τμήματα των νεφελωμάτων ευθυγραμμίστηκε απόλυτα με το πολωμένο φως από όλο το νεφέλωμα και άρα με τις γραμμές του μαγνητικού πεδίου. Αν οι αναταράξεις ήσαν η κυρίαρχη δύναμη, όπως συμπέραναν οι επιστήμονες, θα προέκυπτε μια πολύ πιο χαοτική εικόνα, συνεπώς ο μαγνητισμός πρέπει όντως να παίζει καθοριστικό ρόλο στο σχηματισμό των άστρων.

“Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι οι πυρήνες στο μοριακό νέφος που βρίσκονται κοντά μεταξύ τους, δεν συνδέονται μόνο με τη βαρύτητα, αλλά και μέσω του μαγνητικού πεδίου”, δήλωσε ο Li. "Αυτό δείχνει ότι οι προσομοιώσεις σε υπολογιστή για τον σχηματισμό των άστρων πρέπει να λάβουν υπόψη τους ισχυρά μαγνητικά πεδία."

Η έρευνα αυτή έχει γίνει δεκτή για δημοσίευση στο Astrophysical Journal και είναι διαθέσιμη σε απευθείας σύνδεση στην http://arxiv.org/abs/0908.1549

Πηγή: ScienceNow

Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2009

Επιστροφή στη Γη για το διαστημικό λεωφορείο Discovery

Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η προσγείωση του διαστημικού λεωφορείου Discovery στην αεροπορική βάση Έντουαρντς της Καλιφόρνια.
Το λεωφορείο ολοκλήρωσε αποστολή 14 ημερών στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, όπου μετέφερε εφόδια και επιστημονικά όργανα.
Λόγω των κακών καιρικών συνθηκών είχε αποφασιστεί χθες να μην προσγειωθεί στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι, στη Φλόριντα, όπως προέβλεπε ο αρχικός προγραμματισμός, αλλά στη Βάση Έντουαρντς, που είναι ο εναλλακτικός χώρος προσγείωσης των διαστημικών οχημάτων στις ΗΠΑ.
Το διαστημικό λεωφορείο κατά την πτήση της επιστροφής στη Γη, χρειάστηκε να αποφύγει ένα κομμάτι από διαστημικό σκουπίδι, όπως ανακοίνωσε η NASA.

Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2009

Γαλαξιακός κανιβαλισμός της Ανδρομέδας πριν 2 έως 3 δισεκατομμύρια χρόνια

Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων έχει φέρει στο φως αποδείξεις για μια γειτονική κοσμική σύγκρουση. Η μελέτη τους δείχνει ότι η Ανδρομέδα ‘ρούφηξε’ κυριολεκτικά εκατομμύρια άστρα του γαλαξία του Τριγώνου (Triangulum) όταν βρέθηκε στο δρόμο της, περίπου, δύο με τρία δισεκατομμύρια χρόνια πριν, με αποτέλεσμα ο τεράστιος γαλαξίας της Ανδρομέδας να αυξήσει το συνολικό του όγκο.

Το φαινόμενο αυτό που ονομάζεται γαλαξιακός κανιβαλισμός οφείλεται στο ότι το πανίσχυρο βαρυτικό πεδίο της Ανδρομέδας καταπίνει το μικρότερο γαλαξία του Τριγώνου, ενώ και οι δύο είναι γαλαξίες ενός μικρού σμήνους γαλαξιών γνωστού ως τοπική ομάδα. Ο γαλαξίας Τρίγωνον, το τρίτο πολυπληθέστερο μέλος της τοπικής ομάδας, είναι περίπου το ένα δέκατο του μεγέθους της Ανδρομέδας.

Ο Nickolay Gnedin, αστροφυσικός του Πανεπιστημίου του Chicago, ο οποίος δε συμμετείχε στη συγκεκριμένη μελέτη, περιέγραψε αυτήν τη διαδικασία «γαλακτική αρχαιολογία στην πράξη».

Οι αστρονόμοι συγκεκριμένα εντόπισαν μέσω επίγειων τηλεσκοπίων υπολείμματα άλλων γαλαξιών, ότι απέμεινε του κανιβαλισμού της Ανδρομέδας, και η οποία θα έχει πιθανότατα ως επόμενο στόχο τον δικό μας Γαλαξία. Ωστόσο κάτι τέτοιο αναμένεται σε δισεκατομμύρια χρόνια και το μόνο ορατό αποτέλεσμα θα είναι η αλλαγή της θέσης των αστεριών στον ουρανό.

Το φαινόμενο της συγχώνευσης των γαλαξιών είναι γνωστό στους επιστήμονες εδώ και δεκαετίες, ωστόσο οι εικόνες που κατεγράφησαν μέσω ενός τηλεσκοπίου στη Χαβάη έχουν εντυπωσιάσει τους αστρονόμους λόγω της κλίμακας του κανιβαλισμού.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν στα «προάστια» του γαλαξία-κανιβάλου αστέρια, η τροχιά των οποίων αποκαλύπτει ότι είναι αδύνατον αυτά να έχουν δημιουργηθεί μέσα στην Ανδρομέδα.

Οι εικόνες της Ανδρομέδας, που απέχει 2,3 εκατομμύρια έτη φωτός από τον δικό μας Γαλαξία και μάλιστα τα άστρα του φαίνονται με γυμνό μάτι, δείχνουν για πρώτη φορά το πανίσχυρο βαρυτικό πεδίο της Ανδρομέδας να «καταπίνει» τον μικρότερο γαλαξία του Τριγώνου.

Οι γαλαξίες είναι μεγάλες συλλογές άστρων που συχνά κατανέμονται σε κεντρικό δίσκο από τον οποίο ξεκινούν βραχίονες. Σχεδόν πριν 40 χρόνια οι αστρονόμοι έμαθαν ότι οι γαλαξίες είναι ενσωματωμένοι σε μια εκτεταμένη άλω από σκοτεινή ύλη.

Οι νέες παρατηρήσεις δείχνουν ότι αστέρια κατοικούν και στην εξωτερική άλω, και όπως λένε οι ερευνητές αυτά τα αστέρια είναι μάλλον λείψανα των μικρών γαλαξιών που καταστράφηκαν από το ισχυρό παλιρροιακό πεδίο ενός μεγαλύτερου γαλαξία.

Μέσα σε μερικά δισεκατομμύρια χρόνια ο γαλαξίας Τρίγωνον θα καταστραφεί εντελώς από την Ανδρομέδα και τα αστέρια του θα διασκορπιστούν σε όλη την άλω (φωτοστέφανο) της Ανδρομέδας. Και σε λίγα δισεκατομμύρια χρόνια μετά από αυτό, η Ανδρομέδα και ο Γαλαξίας μας αφού συγκρουστούν θα συγχωνευτούν με αποτέλεσμα τον σχηματισμό ενός γιγάντιου ελλειπτικού γαλαξία.

Πηγή: ScienceDaily

Καλύτερο από ποτέ το επισκευασμένο τηλεσκόπιο Hubble


NASA/ESA


Πλουσιότερες και πιο ευκρινείς από ποτέ είναι οι πρώτες εικόνες που μετέδωσε το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble έπειτα από την αποστολή συντήρησής του, ανακοίνωσαν την Τετάρτη οι υπεύθυνοι του πολύτιμου οργάνου.

Την περασμένη άνοιξη, οι αστροναύτες του διαστημικού λεωφορείου Atlantis εξόπλισαν το τηλεσκόπιο με δύο νέες κάμερες και άλλα επιστημονικά όργανα και αντικατέστησαν ελαττωματικές μπαταρίες και γυροσκόπια.

Το καλοκαίρι, το Hubble ήταν ήδη έτοιμο να καταγράψει μια σπάνια πρόσκρουση αστεροειδή ή κομήτη στην επιφάνεια του Δία. Και τώρα είναι πλέον έτοιμο για τις πρώτες παρατηρήσεις στο μακρινό Διάστημα.

Οι εικόνες γαλαξιών και νεφελωμάτων που δημοσιοποίησε η NASA είναι πιο ευκρινείς σε σχέση με προηγούμενες εικόνες των ίδιων σωμάτων.

«Με τη νέα κάμερα απεικόνισης, το Hubble μπορεί να δει γαλαξίες, αστρικά σμήνη και άλλα αντικείμενα σε ένα μεγαλύτερο τμήμα του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, από το υπεριώδες μέχρι το εγγύς υπέρυθρο» εξηγεί η σχετική ανακοίνωση.

«Ο νέος φασματογράφος βλέπει μέσα από δισεκατομμύρια έτη φωτός για να χαρτογραφήσει την ινώδη δομή του Σύμπαντος και να ιχνηλατήσει την κατανομή των στοιχείων που αποτελούν τη βάση της ζωής».

Η NASA έχει διευκρινίσει ότι δεν θα πραγματοποιήσει άλλη αποστολή για τη συντήρηση του Hubble, το οποίο βρίσκεται σε τροχιά από το 1990.

Στο τέλος της ζωής του, όταν έχει πια αντικατασταθεί από το πιο ισχυρότερο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, το Hubble θα οδηγηθεί πίσω στην ατμόσφαιρα και θα καταστραφεί πέφτοντας στον ωκεανό.

Newsroom ΔΟΛ

Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2009

Μετά από τρεις αναβολές προσδέθηκε επιτυχώς στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό το Discovery


Reuters
Το διαστημικό λεωφορείο πλησιάζει τον ISS




Το αμερικανικό διαστημικό λεωφορείο Discovery που απογειώθηκε την Παρασκευή από τη Φλόριδα, μετά από τρεις αναβολές, προσδέθηκε τελικά το βράδυ της Κυριακής στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), όπως ανακοίνωσε η αμερικανική διαστημική υπηρεσία NASA.

Η πρόσδεση του Discovery στον σταθμό περαιώθηκε χωρίς προβλήματα στις 02:54 ώρα Ελλάδος, δέκα λεπτά νωρίτερα από την προβλεπόμενη ώρα.

Οι επτά αστροναύτες, ανάμεσά τους και ένας Σουηδός, που επέβαιναν στο διαστημικό λεωφορείο μπόρεσαν να εισέλθουν στον σταθμό, έπειτα από μία διαδικασία τεχνικών επαληθέσευων οι οποίες απαίτησαν 90 λεπτά.

Κατά τη διάρκεια της 13ήμερης αποστολής του, το Discovery και το πλήρωμά του μετέφεραν και θα τοποθετήσουν 6,8 τόνους φορτίου, στο οποίο περιλαμβάνεται ένα νέο διαμέρισμα κατοικιών, μία νέα δεξαμενή αμμωνίας για τα καινούγια πειράματα και έναν καινούργιο διάδρομο τζόγκινγκ.

Το προσωπικό του σταθμού αυξήθηκε στους δέκα τον περασμένο Μάιο και κατά συνέπεια χρήζει επιπλέον χώρων ενδιαίτησης.

Τρεις διαστημικοί έξοδοι, διάρκειας 6,5 ωρών η καθεμιά, για δύο αστροναύτες κάθε φορά προβλέπει το πρόγραμμα της αποστολής.

Μία από τις κύριες εργασίες τους θα είναι η αντικατάσταση της άδειας δεξαμενής αμμωνίας από μία καινούργια 800 κιλών. Η υγρή αμμωνία χρησιμοποιείται ως ψυκτικό.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ/Γαλλικό



Oι πλανήτες αυτό το μήνα (Σεπτεμβριος)

Ερμής: Σε κατώτερη σύνοδο στις 19/9

Αφροδίτη: Ορατή στον πρωινό Ανατολικό ουρανο της αυγής. Ανατέλλει 04:41 στο μέσο του
μήνα με μέγεθος -4,9.

Άρης: Στον πρωινό ουρανό, στους Διδύμους. Ανατέλλει 01:16 στο μέσο του μήνα, με
μέγεθος 0,9.

Δίας: Ξεχωρίζει κατα το μεγαλύτερο μέρος της νύχτας στον Αιγόκερω με μέγεθος -2,8.
Μεσουρανεί 23:13, δύει 04¨17 στο μέσο του μήνα.

Κρόνος: Πολύ κοντά στον Ήλιο, αθέατος όλο το μήνα. Σε σύνοδο στις 17/9.

Κυριακή 30 Αυγούστου 2009

Πορεία προς τον ISS χάραξε το διαστημικό λεωφορείο Discovery



Στο Διάστημα βρίσκεται πλέον το διαστημικό λεωφορείο Discovery μετά την απόλυτα επιτυχημένη εκτόξευσή του από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ, ένα λεπτό πριν τις 7 το πρωί του Σαββάτου (ώρα Ελλάδας).

Το Discovery μεταφέρει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) προμήθειες και εξοπλισμό.

Μεταφέρει επίσης γενετικά τροποποιημένα ποντίκια που θα παραμείνουν σε τροχιά μέχρι το Νοέμβριο προκειμένου να μελετηθεί η μείωση της οστικής πυκνότητας στο Διάστημα

Χρειάστηκαν τρεις προσπάθειες για να απογειωθεί το Discovery: η πρώτη απόπειρα ακυρώθηκε, λόγω των καιρικών συνθηκών και η δεύτερη εξαιτίας μιας ελαττωματικής βαλβίδας στους κινητήρες του.

Σημειώνεται ότι αν το Discovery δεν είχε καταφέρει να αναχωρήσει μέχρι την Κυριακή, η αποστολή θα έπρεπε να αναβληθεί μέχρι τον Οκτώβριο, καθώς στο μεσοδιάστημα θα πραγματοποιηθούν δύο άλλες αποστολές στον ISS από τη Ρωσία και την Ιαπωνία.

Newsroom ΔΟΛ