Oι πλανήτες αυτό το μήνα (Σεπτεμβριος)

Ερμής: Σε κατώτερη σύνοδο στις 19/9

Αφροδίτη: Ορατή στον πρωινό Ανατολικό ουρανο της αυγής. Ανατέλλει 04:41 στο μέσο του
μήνα με μέγεθος -4,9.

Άρης: Στον πρωινό ουρανό, στους Διδύμους. Ανατέλλει 01:16 στο μέσο του μήνα, με
μέγεθος 0,9.

Δίας: Ξεχωρίζει κατα το μεγαλύτερο μέρος της νύχτας στον Αιγόκερω με μέγεθος -2,8.
Μεσουρανεί 23:13, δύει 04¨17 στο μέσο του μήνα.

Κρόνος: Πολύ κοντά στον Ήλιο, αθέατος όλο το μήνα. Σε σύνοδο στις 17/9.

Πορεία προς τον ISS χάραξε το διαστημικό λεωφορείο Discovery

Στο Διάστημα βρίσκεται πλέον το διαστημικό λεωφορείο Discovery μετά την απόλυτα επιτυχημένη εκτόξευσή του από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ, ένα λεπτό πριν τις 7 το πρωί του Σαββάτου (ώρα Ελλάδας).

Το Discovery μεταφέρει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) προμήθειες και εξοπλισμό.

Μεταφέρει επίσης γενετικά τροποποιημένα ποντίκια που θα παραμείνουν σε τροχιά μέχρι το Νοέμβριο προκειμένου να μελετηθεί η μείωση της οστικής πυκνότητας στο Διάστημα

Χρειάστηκαν τρεις προσπάθειες για να απογειωθεί το Discovery: η πρώτη απόπειρα ακυρώθηκε, λόγω των καιρικών συνθηκών και η δεύτερη εξαιτίας μιας ελαττωματικής βαλβίδας στους κινητήρες του.

Σημειώνεται ότι αν το Discovery δεν είχε καταφέρει να αναχωρήσει μέχρι την Κυριακή, η αποστολή θα έπρεπε να αναβληθεί μέχρι τον Οκτώβριο, καθώς στο μεσοδιάστημα θα πραγματοποιηθούν δύο άλλες αποστολές στον ISS από τη Ρωσία και την Ιαπωνία.

Newsroom ΔΟΛ

Μακρινός πλανήτης αυτοκτονεί με βουτιά στο μητρικό του άστρο!

Τα Νέα

Σε περίπου ένα εκατομμύριο χρόνια ο πλανήτης θα χαθεί μέσα στις φωτιές του άστρου (καλλιτεχνική απεικόνιση αρχείου)

Ο πρώτος πλανήτης με «τάσεις αυτοκτονίας» ανακαλύφθηκε σε απόσταση 325 ετών φωτός από τη Γη, ανακοίνωσαν Ευρωπαίοι αστρονόμοι.

Ο εξωηλιακός πλανήτης Wasp-18b βρίσκεται υπερβολικά κοντά στο μητρικό του άστρο και πλησιάζει όλο και περισσότερο. Έχει μάλιστα τόσο μεγάλη μάζα ώστε προκαλεί παλιρροϊκά κύματα υπέρθερμου αερίου στο άστρο, περίπου όπως η Σελήνη προκαλεί παλιρροϊκά κύματα στη Γη.

Ο πλανήτης θα καταστραφεί πέφτοντας στο άστρο σε περίπου ένα εκατομμύριο χρόνια, αναφέρουν οι ερευνητές στο περιοδικό Nature. Ήδη τα καυτά άερια του άστρου έχουν αυξήσει τη θερμοκρασία του στους 2.000 βαθμούς Κελσίου.

Συγκριτικά με τη βαρυτική έλξη της Σελήνης που προκαλεί τις παλλίροιες στη Γη, οι παλίρροιες που προκαλεί ο Wasp-18b στο άστρο του είναι χιλιάδες φορές ισχυρότερες, ανέφερε ο Κολ Χέλιερ, καθηγητής Αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο του Κιλ στην Αγγλία.

«Προκαλεί την ίδια του την καταστροφή δημιουργώντας αυτές τις παλίρροιες» σχολίασε.

Ο πλανήτης περιφέρεται γύρω από το άστρο Wasp-18 (παίρνει το όνομά του από το ερευνητικό πρόγραμμα Wide Angle Search for Planets) το οποίο βρίσκεται στο Γαλαξία μας προς την κατεύθυνση του αστερισμού του Φοίνικα.

Είναι δέκα φορές μεγαλύτερος από τον Δία, απέχει μόλις 1,9 εκατομμύρια χιλιόμετρα από το μητρικό του άστρο (50 φορές λιγότερο από όσο απέχει η Γη από τον Ήλιο) και περιφέρεται τόσο γρήγορα ώστε το έτος του διαρκεί λιγότερο από μια γήινη ημέρα.

Οι αστρονόμοι δεν παρατήρησαν άμεσα τον πλανήτη, υπολόγισαν όμως τα χαρακτηριστικά του από την απειροελάχιστη αυξομείωση της φωτεινότητας του άστρου κάθε φορά που ο πλανήτης περνά από μπροστά του.

Από τη δεκαετία του 1990 έως σήμερα έχουν ανακαλυφθεί πάνω από 230 εξωηλιακοί πλανήτες, ή εξωπλανήτες, ωστόσο η τεχνολογία δεν έχει βελτιωθεί αρκετά ώστε να εντοπίζει μικρά σώματα στο μέγεθος της Γης.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από Associated Press

Περσείδες 2009

Φαντασμαγορική βροχή από αστέρια θα φωτίσει και πάλι τον ουρανό

Το φαντασμαγορικό θέαμα που προσφέρει η βροχή των διαττόντων αστέρων, γνωστοί ως Περσείδες επειδή η περιοχή του ουρανού από την οποία φαίνεται να ξεκινούν είναι ο βόρειος αστερισμός του Περσέα, θα έχουν τη δυνατότητα να θαυμάσουν οι κάτοικοι της Γης, απόψε και το βράδυ της Τετάρτης. Σύμφωνα με τους αστρονόμους, οι Περσείδες οφείλονται στον κομήτη 109P/Swift-Tuttle που κάνει μια πλήρη περιφορά γύρω από τον ήλιο κάθε 130 χρόνια. Οι διάττοντες που παρατηρούμε (κάτι που πιθανότατα συμβαίνει εδώ και τουλάχιστον 2.000 χρόνια), είναι τα σωματίδια σκόνης που άφησε πίσω του ο κομήτης αυτός κατά την πορεία του μέσα από το ηλιακό σύστημα. Καθώς η Γη περνά μέσα από το νέφος σωματιδίων που άφησε ο κομήτης, υπό τις κατάλληλες καιρικές συνθήκες, στο νυχτερινό ουρανό μπορεί να λάβει χώρα ένα πραγματικό θέαμα. Το μέγιστο της «βροχής» συνήθως γίνεται αντιληπτό στις 11-13 Αυγούστου κάθε χρόνου, ενώ Περσείδες παρατηρούνται περίπου από τις 23 Ιουλίου έως τις 20 Αυγούστου, με μέσο ωριαίο ρυθμό περίπου 60-80 μετεώρων ανά ώρα. Το φαινόμενο γίνεται βασικά αντιληπτό στο βόρειο ημισφαίριο, ενώ στο νότιο ημισφαίριο μπορούν να το δουν λίγοι μόνο τυχεροί που βρίσκονται οριακά νότια του ισημερινού. Πολλοί από τους διάττοντες (πεφταστέρια) των Περσείδων είναι ιδιαίτερα φωτεινοί και αφήνουν ένα έντονο «ίχνος» πίσω τους, καθώς συγκρούονται με την γήινη ατμόσφαιρα και υπερθερμαίνονται, για αυτό η συγκεκριμένη «βροχή» έχει αποκτήσει τη φήμη ότι μπορεί να είναι ιδιαίτερα θεαματική -κάτι που εξαρτάται άμεσα από τα αν θα υπάρχουν σύννεφα στον ουρανό, καθώς και από το κατά πόσον το σημείο παρατήρησης θα βρίσκεται μακριά από τη φωτορύπανση των πόλεων και θα επιτρέπει την θέαση σε έναν όσο γίνεται πιο σκοτεινό ουρανό. Ο αριθμός πάντως των διαττόντων αστέρων που παρατηρούνται, μειώνεται πλέον διαχρονικά, καθώς ο κομήτης απομακρύνεται προς το εξωτερικό ηλιακό σύστημα μετά το πέρασμά του από το περιήλιο το 1992 (η δραστηριότητα αυξάνεται όταν ο κομήτης βρίσκεται κοντά στο περιήλιο, καθώς η περιοχή κοντά στον κομήτη είναι πιο πυκνή σε σωματίδια). Σύμφωνα με τους αστρονόμους - επαγγελματίες και ερασιτέχνες- οι καλύτερες ώρες παρατήρησης για τις Περσείδες είναι λίγο πριν το ξημέρωμα, κάτι που μπορεί να γίνει και με γυμνό οφθαλμό. Το φαινόμενο γενικά καλύπτει όλο τον ουρανό, οπότε αν κανείς είναι ξαπλωμένος, μπορεί να έχει στο οπτικό πεδίο του ένα όσο γίνεται μεγαλύτερο κομμάτι του ουρανού. Συνίσταται επίσης να μην κοιτάζει κανείς το φεγγάρι, γιατί αυτό μειώνει τη νυχτερινή όρασή του. Newsroom ΔΟΛ

Ξανά σε λειτουργία από το Νοέμβριο ο επιταχυντής του CERN, αλλά με τη μισή ενέργεια

Ο γιγάντιος υπόγειος επιταχυντής σωματιδίων του CERN θα τεθεί ξανά σε λειτουργία περί τα μέσα του Νοεμβρίου σε χαμηλότερο όμως -περίπου το μισό- επίπεδο ενέργειας από το αρχικά σχεδιαζόμενο, όπως ανακοίνωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Έρευνας Στοιχειωδών Σωματιδίων.

Το CERN ξεκαθάρισε ότι, μετά από ένα χρόνο σχεδόν, πλέον δεν χρειάζονται άλλες επισκευές, καθώς ολοκληρώθηκαν οι έλεγχοι και στις 10.000 ηλεκτρικές συνδέσεις του επιταχυντή.

Το μεγαλύτερο μηχάνημα του κόσμου, τα πειράματά του οποίου αναμένεται να έχουν ιστορική σημασία για την επιστήμη, είχε αναγκαστεί να διακόψει τη λειτουργία του πέρυσι το Σεπτέμβριο, εννέα μόλις μέρες μετά τα εγκαίνιά του, λόγω σοβαρής ηλεκτρικής βλάβης.

Το CERN, σύμφωνα με τo Γαλλικό Πρακτορείο και το Reuters, ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να επανεκκινήσει τον επιταχυντή με ενέργεια 3,5 τερα-ηλεκτρονιοβόλτ (TeV), «προκειμένου να επιτρέψει στους χειριστές του επιταχυντή να αποκτήσουν εμπειρία στον ασφαλή χειρισμό του μηχανήματος».

Η χαμηλότερη ενέργεια θα αποτρέψει την υπερφόρτωση των ηλεκτρικών συνδέσεων και θα επιτρέψει τον έλεγχο της σωστής λειτουργίας τους.

Τα πειράματα θα συνεχιστούν με αυτή την χαμηλότερη ενέργεια, «μέχρι να έχει συλλεχθεί ένα σημαντικό δείγμα δεδομένων και η ομάδα των χειριστών να έχει αποκτήσει εμπειρία πάνω στη λειτουργία του μηχανήματος».

Στη συνέχεια, το ενεργειακό επίπεδο των συγκρούσεων σωματιδίων θα αυξηθεί σταδιακά προς το επίπεδο των 5 TeV ανά εκπεμπόμενη ακτίνα.

Συγκριτικά, ο «ανταγωνιστικός» επιταχυντής Tevatron του Fermilab των ΗΠΑ λειτουργεί στο ενεργειακό επίπεδο του ενός έως δύο TeV.

Ο γενικός διευθυντής του CERN Ρολφ Χόιερ διαβεβαίωσε ότι αυτή τη φορά όλα θα κυλήσουν ομαλά, επειδή, όπως είπε, «έχουμε κατανοήσει τον επιταχυντή πολύ καλύτερα από ό,τι πριν ένα χρόνο».

Τα πειράματα, στο τεράστιο κυκλικό υπόγειο τούνελ μήκους 27 χλμ. κοντά στη Γενεύη, θα διεξαχθούν σε θερμοκρασία λίγο πάνω από το απόλυτο μηδέν και θα αναπαραχθούν οι συνθήκες που πιστεύεται ότι ίσχυαν κατά το αρχικό «Μπινγκ Μπανγκ» του Σύμπαντος πριν 13,7 δισ. χρόνια.

Τα πρώτα επιστημονικά δεδομένα αναμένεται να συγκεντρωθούν λίγες εβδομάδες μετά την «πυροδότηση» της πρώτης ακτίνας μέσα στο τούνελ.

Στο τέλος του 2010, προγραμματίζεται ο επιταχυντής να λειτουργήσει με ιόντα μολύβδου για πρώτη φορά. Μετά από αυτό, ο επιταχυντής θα διακόψει τη λειτουργία του και θα ξαναλειτουργήσει στο ακόμα υψηλότερο ενεργειακό επίπεδο των 7 TeV ανά ακτίνα, οπότε θα καταστεί εφικτή η σύγκρουση σωματιδίων από αντίθετες κατευθύνσεις με ενέργειες επτά φορές μεγαλύτερες από ό,τι έχουν ποτέ επιτευχθεί μέχρι σήμερα.

Οι φυσικοί ευελπιστούν ότι αυτές οι συγκρούσεις, μεταξύ άλλων, θα αποκαλύψουν για πρώτη φορά νέα «εξωτικά» σωματίδια της ύλης ή ακόμα θα ανοίξουν νέες διαστάσεις του χώρου.

Newsroom ΔΟΛ

Μετά από 16ήμερη αποστολή Επέστρεψε το διαστημικό λεωφορείο Endeavour

Προσγειώθηκε στις 17:48 (ώρα Ελλάδας) στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα το διαστημικό λεωφορείο Endeavour, αφού ολοκλήρωσε επιτυχημένα την αποστολή του στον Διεθνή Διαστημικό σταθμό.

Το Endeavour, με επταμελές πλήρωμα, πραγματοποίησε 16ήμερη αποστολή, προκειμένου να εγκαταστήσει στον ISS μια εξωτερική πλατφόρμα για πειράματα στο κενό του διαστήματος.

Κατά τις 11 ημέρες που παρέμεινε στον ISS το πλήρωμα εγκατέστησε ένα ακόμα τμήμα του ιαπωνικού εργαστηρίου Kibo,αξίας 2,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το διαστημικό λεωφορείο είχε εκτοξευτεί τελικά με την έκτη προσπάθεια. Είχαν προηγηθεί πέντε αναβολές, δύο για τεχνικούς λόγους και τρεις λόγω ακατάλληλων καιρικών συνθηκών στη Φλόριντα.

Επτά ακόμα αποστολές προγραμματίζονται μέχρι την ολοκλήρωση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού και την οριστική απόσυρση των διαστημικών λεωφορείων το 2010.

Newsroom ΔΟΛ

Επιστημονική σπαζοκεφαλιά ένα φωτεινό σημάδι που εμφανίστηκε στην Αφροδίτη

Ένα παράξενο μεγάλων διαστάσεων φωτεινό σημάδι εμφανίστηκε πάνω στην Αφροδίτη και οι αστρονόμοι δεν είναι βέβαιοι τι μπορεί να το προκάλεσε. Ελπίζουν ότι οι μελλοντικές παρατηρήσεις τους θα δείξουν αν η αιτία είναι η ηφαιστειακή δραστηριότητα, κάποια διαταραχή στην ατμόσφαιρα του πλανήτη, φορτισμένα σωματίδια από τον Ήλιο ή κάτι άλλο.

Πρώτος πρόσεξε το σημάδι, που βρίσκεται στο νότιο ημισφαίριο, ο ερασιτέχνης αμερικανός αστρονόμος Φρανκ Μελίλο, περιέργως την ίδια μέρα (στις 19 Ιουλίου) που ένας άλλος ερασιτέχνης αστρονόμος από την Αυστραλία πρόσεξε πρώτος το τεράστιο μαύρο σημάδι πάνω στο Δία, το οποίο προκλήθηκε πιθανότατα από πρόσκρουση αστεροειδούς.

Το σημάδι στην Αφροδίτη επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια και από άλλα επίγεια παρατηρητήρια, καθώς και από το ευρωπαϊκό διαστημικό σκάφος Venus Express, το μόνο που βρίσκεται αυτή την περίοδο σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη, σύμφωνα με το New Scientist. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τα όργανα του σκάφους, το σημάδι εμφανίστηκε τουλάχιστον τέσσερις μέρες πριν το δει ο ερασιτέχνης αστρονόμος, ενώ νέες παρατηρήσεις έδειξαν ότι έχει εξαπλωθεί περισσότερο.

Οι επιστήμονες περιμένουν τα νεότερα στοιχεία από το Venus Express για να καταλήξουν σε κάποιο συμπέρασμα. Το σημάδι είναι πολύ φωτεινό στο μήκος κύματος της υπεριώδους ακτινοβολίας, πράγμα που σημαίνει ότι ίσως δεν προέρχεται από πρόσκρουση μετεωρίτη, επειδή τα βραχώδη ουράνια σώματα (με εξαίρεση όσα είναι πολύ πλούσια σε παγωμένο νερό) κάνουν πιο σκοτεινό και όχι πιο φωτεινό το σημείο πρόσκρουσης, καθώς αυτό γεμίζει με σκόνη, η οποία απορροφά το φως.

Κατ' εξοχήν «ύποπτα» για το παράξενο σημάδι είναι τα ηφαίστεια του πλανήτη. Η Αφροδίτη έχει τα περισσότερα ηφαίστεια από κάθε άλλο πλανήτη στο ηλιακό μας σύστημα και το 90% περίπου της επιφανείας της καλύπτεται από ροές βασαλτικής λάβας, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπιστεί κάποιο ενεργό ηφαίστειο. Όμως ακόμα και αν ένα ηφαίστειο ήταν η αιτία, θα είναι πλέον δύσκολο να αποδειχτεί.

Δεν είναι η πρώτη φορά που έχουν εντοπιστεί φωτεινά σημάδια πάνω στην Αφροδίτη. Εδώ και δεκαετίες οι αστρονόμοι έχουν δει τέτοια σημάδια, όμως δεν έχουν δώσει μέχρι σήμερα κάποια βέβαιη εξήγηση. Το πιο εντυπωσιακό περιστατικό συνέβη τον Ιανουάριο του 2007, όταν περιοχές τόσο το βόρειο όσο και το νότιο ημισφαίριο του πλανήτη φωτίστηκαν. Το νέο συμβάν είναι διαφορετικό από την άποψη ότι είναι πιο εντοπισμένο στον χώρο, αλλά παραμένει εξίσου μυστηριώδες.

«Αυτό δείχνει πόσα πράγματα δεν ξέρουμε για την Αφροδίτη», δήλωσε ο Σαντζάι Λιμάγιε του αμερικανικού πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν-Μάντισον και μέλος της επιστημονικής ομάδας που παρακολουθεί το Venus Express. Ανάμεσα στα μυστήρια της Αφροδίτης, που δεν κατανοούν οι επιστήμονες, είναι τι είναι αυτό που κάνει την ατμόσφαιρά της να περιστρέφεται 60 φορές ταχύτερα από την ίδια. Ένας παράξενος διπλός στρόβιλος στο νότιο πόλο της επίσης παραμένει ανεξήγητος.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ